پس از شش ماه بمباران‌های متناوب ایران و تلاش‌های بی‌نتیجه برای مذاکره بر سر یک توافق جامع با جمهوری اسلامی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در حال بازگشت به راهبرد قابل‌دفاع‌تر مهار اقتصادی است.

شورای سردبیری واشنگتن‌پست می‌نویسد دولت ترامپ به‌جای قمار بر سر دستیابی به یک موفقیت نظامی، که احتمالا مستلزم اعزام نیروهای آمریکایی به خاک ایران خواهد بود، تصمیم گرفته است با قطع ارتباط جمهوری اسلامی با بقیه جهان، فشار بر تهران را افزایش دهد.

روز دوشنبه، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از آنچه «تهاجم اقتصادی» نامید، رونمایی کرد. او افراد، شرکت‌ها و موسسات مالی خارجی را که به ادامه تجارت با تهران بپردازند، به تحریم‌های ثانویه تهدید کرد.

بسنت گفت تیم او «تک‌تک گره‌ها، تسهیل‌کنندگان و شبکه‌هایی» را که برای دور زدن تحریم‌های موجود استفاده شده‌اند، شناسایی کرده است. او همچنین گفت مقام‌های دولت آمریکا با «درخواست‌های مشخص» و ضرب‌الاجل‌هایی برای اجرای این درخواست‌ها با رهبران کشورهای خارجی تماس می‌گیرند. او برای نمونه به بانک ملی ایران اشاره کرد و گفت تمام شعب خارجی آن باید تعطیل شوند. بسنت گفت: «شمارش معکوس همین حالا آغاز شده است» و وعده داد رویکردی را در پیش بگیرد که اجازه هیچ‌گونه رخنه‌ در تحریم‌ها را ندهد.

واشنگتن‌پست در ادامه می‌نویسد با این حال، تحقق چنین هدفی مستلزم رویارویی بزرگ با چین، بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران، خواهد بود و مشخص نیست آیا ترامپ آمادگی دارد این مسیر را تا پایان دنبال کند یا خیر. تاکنون تحریم‌های آمریکا بیشتر پالایشگاه‌های مستقل و واسطه‌ها را هدف گرفته‌اند، نه بانک‌های بزرگ یا شرکت‌های دولتی چین را. شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، قرار است ماه آینده برای شرکت در یک نشست به واشنگتن سفر کند. اگر او بدون تعهدی معنادار برای کاهش خرید نفت ایران، واشنگتن را ترک کند، تهدید بسنت توخالی به نظر خواهد رسید.

شورای سردبیری واشنگتن‌پست معتقد است حتی اگر دولت آمریکا موفق شود صادرات ایران را به‌شدت محدود کند، ترامپ باید درباره آنچه از این طریق قابل دستیابی است واقع‌بین باشد. این درگیری موضع تندروهای سپاه پاسداران را تقویت کرده است. بسیار بعید به نظر می‌رسد که تشدید فشارها بتواند نیروهای نظامی را به تسلیم وادارد.

تیم ترامپ نمی‌تواند از توصیف رویکرد تعدیل‌شده‌اش با ادبیات نظامی خودداری کند. بسنت پیش از اعلام برنامه روز دوشنبه از آن با عنوان «روز آغاز تهاجم اقتصادی» یاد کرد؛ چنین تعبیری یادآور عملیات نظامی با هدفی روشن است: تسلیم بی‌قیدوشرط دشمن. فشار اقتصادی به‌ندرت چنین نتیجه‌ای دارد.

واشنگتن‌پست در ادامه می‌افزاید تحریم‌ها در زمینه تسریع تغییر حکومت سابقه موفقی ندارند. اجرای همه‌جانبه آن‌ها دشوار است و ایران نیز در دور زدن تحریم‌ها تجربه زیادی دارد و طی دهه‌ها مهارت‌هایش را در این زمینه تقویت کرده است. بدتر اینکه حاکمان تهران معمولا به‌خوبی می‌توانند هزینه این فشارها را به مردم عادی منتقل کنند. حتی مردمی که با فلاکت و دشواری شدید دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، به‌ندرت حاکمان بی‌رحم را سرنگون می‌کنند. کافی است به خاندان کیم در کره شمالی نگاه کنید.

به همین دلیل، هدف اصلی مهار در واقع تغییر حکومت نیست. هدف فوری تضعیف بیشتر ایرانی است که از قبل آسیب دیده است، به‌گونه‌ای که توانایی کمتری برای تهدید همسایگان و توسعه سلاح هسته‌ای داشته باشد.

واشنگتن‌پست در پایان می‌نویسد با تنگ‌تر شدن حلقه فشار، رهبران جدید تهران احتمالا با اقدام‌های نظامی واکنش نشان خواهند داد. ترامپ باید به چنین حملاتی پاسخی قاطع بدهد، بی‌آنکه اجازه دهد اقدام‌های تحریک‌آمیز آمریکا را دوباره به جنگی بی‌پایان بکشاند. مهار یک فرایند است، نه وضعیتی نهایی؛ ماراتن است، نه دوی سرعت.